Ostrokrzew paragwajski (Yerba mate)
Ilex paraguariensis
Aromatyczna herbata paragwajska, o właściwościach podobnych do kawy, była znana już wśród Indian w czasach prekolumbijskich.
Opis rośliny i jej występowanie
Ostrokrzew paragwajski to niewysokie, wiecznie zielone drzewo o krótkim pniu i gładkiej białej korze. Ma długie, jajowate, ciemnozielone liście o drobne białe kwiatki zakwitające na wierzchotkach lub szczytach gałęzi. Owoce to czerwone albo czerwonobrunatne jagody, w których miąższu znajdują się żółte nasiona otoczone twardą łupinką. Ostrokrzew rośnie dziko w górskich rejonach Ameryki Południowej, a największe jego plantacje – w brazylijskim stanie Parana. W stanie naturalnym w ciągu 25 lat osiąga do 15 m wysokości, uprawiane – 3–6 m. Kwitnie od października do grudnia.
Surowiec
Surowcem zielarskim są liście (
Folium Mate) i szczyty pędów ostrokrzewu.
Związki czynne
Liście i szczyty pędów ostrokrzewu paragwajskiego zawierają: kofeinę, teobrominę, teofilinę, a także dużo garbników, kwas ursolowy i kwas chlorogenowy.
Działanie i zastosowanie
Napar z liści ostrokrzewu działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy, niweluje uczucie zmęczenia i senności. Ma też właściwości moczopędne, lekko napotne, a podawany w dużych dawkach – wymiotne i przeczyszczające.
Napar z liści ostrokrzewu paragwajskiego znali już Indianie. Stosowali w przypadku braku apetytu, przy bólach żołądka i jako środek odchudzający oraz wzmacniający organizm.
Przetwory
Ostrokrzew paragwajski jest składnikiem herbat Edumed oraz innych:
Literatura
"Leksykon roślin leczniczych", Teresa Lewkowicz-Mosiej, Świat Książki, Warszawa 2003